محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
191
خلاصة الحكمة ( فارسى )
روغن هسته شفتالو / روغن دانه شفتالو روغن دانهء شفتالو : جهت درد گوش و كرى و تفتيح سدهء آن و درد بواسير مفيد است . « 1 » زنجبيل مربا مرباى زنجبيل : كه اسهل و بهترين انواع و معمول اهل هند است . خواص : گرده و مثانه را قوت دهد و باه را زياده كند و قوت مجامعت ببخشد و معدهء سرد را مفيد و مقوى هاضمه و ملينه آن و مجفف رطوبات است . صنعت آن : بگيرند زنجبيلهاى درشت باليده و بىريشه و پوست آنها را جدا كرده و دانههاى ريشهدار كه برآيد دور نموده ، خار بسيار بر آن زده مقدار سه - چهار ساعت كامل در آب آهك بگذارند ، پس برآورده و پاك شسته ، در آب خالص جوش دهند تا پخته گردد ، آنگاه شيرهء قند يا نبات يا شكر سفيد يا عسل سفيدِ اندك رقيقِ صاف نموده ، هر كدام كه خواهند داخل كرده ، جوش دهند تا به قوام آيد . پس فرود آورده ، سرد كرده و در مرتبان چينى يا شيشه نگاه دارند . « 2 » زيت الانفاق منظور روغن زيتون نارس است . ر . ك - : كتاب مخزن الادويه ، مدخل « زيتون » . زرشكيه / انبرباريسيه انبرباريسيه : سرد و خشك است و غذاى صالح و نافع است از براى كبد حار و از براى محرورين و مقوى معدهء حار و اصلح است از سماقيه از براى كبد حار و نافع است از براى نزف الدم و صالح است از براى كسانى كه دموى مزاج باشند و اصحاب صداع دموى به
--> ( 1 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ذيل مادهء « خوخ » . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 154 .